Pod koniec ubiegłego roku, w miesiącu listopadzie, zapadła ostateczna decyzja o likwidacji
jednego z nielicznych drugowojennych obiektów zachowanych w naszym mieście. Aktualny
właściciel działki przyległej od strony zaplecza do ponad 80-cio letniego gmachu historycznej sali
sportowej Towarzystwa Gimnastycznego Sokół , zdecydował o rozbudowie istniejącego tam
parkingu, w wyniku czego koniecznością okazała się likwidacja zlokalizowanej pod ziemią szczeliny
przeciwlotniczej z okresu hitlerowskiej okupacji.
Szczelina przeciwlotnicza nr XVII (z niem. Luftschutzdeckungsgraben) zlokalizowana przy
ul. Szymborskiej jest obiektem podziemnym, pierwotnie zapewniającym bierną ochronę
przeciwlotniczą. Pochodzi z drugiej połowy 1944 roku okresu, kiedy to sukcesy armii niemieckiej
zaczęły odchodzić do historii, a sytuacja na światowych frontach przybrała niekorzystny dla
III Rzeszy obrót. W związku z tym administracja hitlerowska podjęła decyzje o wdrożeniu w życie
programu masowej ochrony ludności cywilnej przed nasilającymi się alianckimi nalotami. Na krótko
przed likwidacją obiektu członkowie SHT Bastion, przeprowadzili jego inwentaryzację,
sporządzając z niej liczną dokumentację, w oparciu o którą powstał niniejszy opis.
LS-Deckungsgraben nr XVII należy do standardowych projektów, jakie realizowane były w
ówczesnych czasach przez władze okupacyjne. Zbudowany z czerwonej cegły obiekt, posiadał dwa
zejścia główne w postaci dwudrożnych klatek schodowych ( ) ( ), prowadzących do wnętrza.
Z każdej ze stron dostęp do głównego korytarza, poprzedzały pomieszczenia śluz ( ) ( ).
Korytarz główny utworzony jest z trzech odcinków: dwóch dłuższych 10,5m ( ) i 12,6m ( )
oraz krótszego 4,6m ( ). Łączna długość korytarza uwzględniając pomieszczenia śluz wynosi 35m.
Na ścianach w jego przebiegu znajduje się siedem otworów wentylacyjnych ( ), zapewniających
grawitacyjną wymianę powietrza. Największy z nich o średnicy 22cm ( ), znajduje się w
pomieszczeniu - komorze, stanowiącej ówcześnie sanitariat, w którym znajdowały się dwa suche
ustępy ( ), oddzielone od siebie ceglanym przepierzeniem oraz dodatkowo wyposażonym w
oddzielne drzwi ( ). Wzdłuż ścian na całej długości korytarza widoczne są miejsca mocowań
ławek ( ), przeznaczeniem których było zapewnienie miejsc siedzących chroniącej się podczas
nalotu ludności cywilnej. Obiekt zapewniał schronienie 100 osobom. Betonowa wylewka tworząca
podłoże korytarza posiada cztery otwory odwadniające, o wymiarach 26x33cm, po dwa na każdy z
dłuższych odcinków ( ). Dodatkowe odwodnienia, pełniące również funkcje zbiorcze z obiektu,
były zlokalizowane w podłożu klatek schodowych, przed głównymi wejściami ( ) ( ).
Łukowaty, ceglany strop ( ) pozwala współcześnie na zapoznanie się z ówczesną techniką
budowania tego typu budowli, które należy wspomnieć budowane były metodą odkrywkową.
Schron nr XVII ul.Szymborska
