Jesień to pora roku, która ze względu na swą specyfikę sprzyja poświęceniu większej ilości czasu na
zebranie i opracowanie zgromadzonego w okresie wakacyjnym materiału. 23.08.2006 roku SHT Bastion dzięki
uprzejmości i za aprobatą Dyrekcji II Liceum Ogólnokształcącego, przeprowadziła inwentaryzację podziemnego
obiektu w Inowrocławiu przy ul. Konopnickiej, w oparciu o wyniki której powstał poniższy artykuł.
Historia schronu nr III zlokalizowanego na terenie dzisiejszego II Liceum Ogólnokształcącego
im. Marii Konopnickiej, zwiazana jest nierozerwalnie z okresem okupacji, podczas której w budynku szkoły
mieścił się i funkcjonował przez sześć lat Arbeitsamt (z niem.Urząd Pracy) ( ), którego krótką historię
przedstawiamy w dziale "Artykuły". Położony wzdłuż wschodniej ściany nowego budynku obiekt, jest
konstrukcją której kształt i forma stanowi pewien ewenement.Ta niepowtarzalność dotyczy zastosowania w
konstrukcji połączenia elementów projektu typowej szczeliny przeciwlotniczej typu Luftschutzdeckungsgraben
oraz schronu przeciwlotniczego, z inspiracji którego zaczerpnięto główne pomieszczenie, tworzące "salę".
Stanowi ona pomieszczenie główne, zbudowane na planie koła o średnicy 6 m. Jego wysokość w najwyższym
punkcie wynosi 2,40 m ( ). Sklepienie wspiera się na dwóch wzajemnie przecinających się ścianach,
tworzących w przekroju kształt krzyża, którego ramiona o długości 2,2 m mają grubość 0,4 m. Dzielą one
główne pomieszczenie na cztery równe kwarty, połączone ze sobą obejściem na lini okręgu ( ). Wentylacja
sali, podobnie jak i całego obiektu odbywała się grawitacyjnie. Służyło do tego łącznie siedem otworów
wentylacynych: 4 szt. w pomieszczeniu głównym ( ) oraz trzy w przebiegu korytarza ( ). Do "sali" wiodą
dwa doprowadzenia. Jedno utworzone jest przez krótki odcinek niskiego, bo wynoszącego 1,52 m żelbetowego
dojścia do wyjścia awaryjnego ( ), natomiast drugie ( ) łączy pomieszczenie główne z korytarzem
składającym się z dwóch pododcinków o wysokości 1,9 m, których ściany zbudowane są z czerwonej cegły. Do
nich prowadzi z powierzchni ziemi dwudrożna klatka schodowa ( ). Aktualnie zabezpieczona żelbetowymi
płytami stropowymi ( ) zachowana jest połowicznie, gdyż w konsekwencji rozbudowy Liceum i dostawienia
nowego skrzydła szkoły, zaistniała potrzeba jej częściowej rozbiórki ( ). Wejście z klatki schodowej do
wnętrza korytarza osłaniała od góry na jego wysokości żelbetowa konstrukcja, o grubości 0,52 m ( )
Następnie znajdowały się drzwi, które do naszych czasów nie dotrwały ( ). Przedłużenie pierwszej części
korytarza, przedzielone zniszczonym obecnie ceglanym przemurowaniem, pełniło funkcję suchej toalety, którą
oddzielały od reszty lekkie drewniane drzwi ( ). Przed nimi w podłodze znajduje się jedno z dwóch
występujących w całym obiekcie odwodnień ( ). Na granicy dwóch odcinków korytarza, znajdowały się
pierwotnie drewniane drzwi, po których do dnia dzisiejszego zachowały się relikty stolarki, mocowań i okuć
( ). Krótszy odcinek korytarza łączy się z pomieszczeniem głównym, na granicy z którym w podłożu znajduje
się drugie, do dzisiaj spełniające swoją rolę odwodnienie ( ). W wielu miejscach odnajdziemy relikty instalacji
elektrycznej ( ) oraz ślady i miejsca jej mocowań, np. drewniane kołki w łukowatym stropie korytarza ( ).
Łączna powierzchnia użytkowa żelbetowo-ceglanego obiektu wynosi ok. 35 m2. Ze względu na niedrożne
otwory wentylacji grawitacyjnej we wnętrzu obiektu utrzymuje się wysoki poziom wilgoci, uwidaczniający się
szczególnie w głównej sali, na jej ścianach, tworząc zacieki powstałe z resztek powojennej zaprawy wapiennej,
którą schron był wybiałkowany w latach powojennych ( ).
Biorąc pod uwagę specyfikę i niepowtarzalność całej konstrukcji należy uznać, iż obiekt ten jest
najciekawszym w swej kategorii ze wszystkich dotychczas zlokalizowanych na terenie miasta.
Marcin Mościcki
Schron nr III ul.Konopnickiej