Jesień to pora roku, która ze względu na swą specyfikę sprzyja poświęceniu większej ilości czasu na 
zebranie i opracowanie zgromadzonego w okresie wakacyjnym materiału. 23.08.2006 roku SHT Bastion dzięki 
uprzejmości i za aprobatą  Dyrekcji II Liceum Ogólnokształcącego, przeprowadziła inwentaryzację podziemnego 
obiektu w Inowrocławiu przy ul. Konopnickiej, w oparciu o wyniki której powstał poniższy artykuł.  

        Historia schronu nr III zlokalizowanego na terenie dzisiejszego II Liceum Ogólnokształcącego 
im. Marii Konopnickiej, zwiazana jest nierozerwalnie z okresem okupacji, podczas której w budynku szkoły  
mieścił się i funkcjonował przez sześć lat Arbeitsamt (z niem.Urząd Pracy) (     ), którego krótką historię 
przedstawiamy w dziale 
"Artykuły". Położony wzdłuż wschodniej ściany nowego budynku obiekt, jest 
konstrukcją której kształt i forma stanowi pewien ewenement.Ta niepowtarzalność dotyczy zastosowania w 
konstrukcji połączenia  elementów projektu typowej szczeliny przeciwlotniczej typu Luftschutzdeckungsgraben  
oraz schronu przeciwlotniczego, z inspiracji którego zaczerpnięto główne pomieszczenie, tworzące "salę".
Stanowi ona  pomieszczenie główne, zbudowane na planie koła o średnicy 6 m. Jego wysokość w najwyższym 
punkcie wynosi 2,40 m (     ).  Sklepienie wspiera się na dwóch wzajemnie przecinających się ścianach, 
tworzących w przekroju kształt krzyża,  którego ramiona o długości 2,2 m mają grubość 0,4 m. Dzielą one 
główne pomieszczenie na cztery równe kwarty, połączone ze sobą obejściem na lini okręgu (     ). Wentylacja 
sali, podobnie jak i całego obiektu odbywała się grawitacyjnie.  Służyło do tego łącznie siedem otworów 
wentylacynych: 4 szt. w pomieszczeniu głównym (     )  oraz trzy w przebiegu korytarza (     ). Do "sali" wiodą 
dwa doprowadzenia. Jedno utworzone jest przez krótki odcinek niskiego, bo wynoszącego 1,52 m żelbetowego 
dojścia do wyjścia awaryjnego (     ),  natomiast drugie (     ) łączy pomieszczenie główne z korytarzem 
składającym się z dwóch pododcinków o wysokości 1,9 m, których ściany zbudowane są z czerwonej cegły. Do 
nich prowadzi z powierzchni ziemi dwudrożna klatka schodowa (     ).  Aktualnie zabezpieczona żelbetowymi
płytami stropowymi (     ) zachowana jest połowicznie,  gdyż w konsekwencji rozbudowy Liceum i dostawienia 
nowego skrzydła szkoły, zaistniała potrzeba jej częściowej rozbiórki (     ). Wejście z klatki schodowej do 
wnętrza korytarza osłaniała od góry na jego wysokości żelbetowa konstrukcja, o grubości 0,52 m (     ) 
Następnie znajdowały się drzwi, które do naszych czasów nie dotrwały (     ). Przedłużenie pierwszej części 
korytarza,  przedzielone zniszczonym obecnie ceglanym przemurowaniem, pełniło funkcję suchej toalety, którą 
oddzielały od reszty  lekkie drewniane drzwi (     ). Przed nimi w podłodze znajduje się jedno z dwóch  
występujących w całym obiekcie odwodnień (     ). Na granicy dwóch odcinków korytarza, znajdowały się 
pierwotnie drewniane drzwi,  po których do dnia dzisiejszego zachowały się relikty stolarki, mocowań i okuć 
(     ). Krótszy odcinek korytarza łączy się z pomieszczeniem głównym, na granicy z którym w podłożu znajduje 
się drugie,  do dzisiaj spełniające swoją rolę odwodnienie (     ). W wielu miejscach odnajdziemy relikty instalacji 
elektrycznej  (     ) oraz ślady i miejsca jej mocowań, np. drewniane kołki w łukowatym stropie korytarza (     ). 
Łączna powierzchnia użytkowa żelbetowo-ceglanego obiektu wynosi ok. 35 m2. Ze względu na niedrożne 
otwory wentylacji  grawitacyjnej we wnętrzu obiektu utrzymuje się wysoki poziom wilgoci, uwidaczniający się 
szczególnie w głównej sali, na jej ścianach, tworząc zacieki powstałe z resztek powojennej zaprawy wapiennej, 
którą schron był wybiałkowany w latach powojennych (     ). 

        Biorąc pod uwagę specyfikę i niepowtarzalność całej konstrukcji należy uznać, iż obiekt ten jest 
najciekawszym w swej kategorii ze wszystkich dotychczas zlokalizowanych na terenie miasta.


Marcin Mościcki
FOTOGALERIA
STRONA GŁÓWNA
fot.
fot.
fot.
fot.
Schron nr III ul.Konopnickiej
Zdjęcie satelitarne
Lokalizacja na mapie
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.