Obiekt nr X to schron przeciwlotniczy przeznaczony dla 100 osób, typu Luftschutzdeckungsgraben  z okresu 
okupacji hitlerowskiej, zlokalizowany na terenie działek pracowniczych położonych przy ulicy Zofiówka . W 
przeszłości na ich terenie znajdował najstarszy inowrocławski cmentarz żydowski, po którym aktualnie nie 
zachowały się żadne ślady istnienia, oprócz dwóch macew wkomponowanych w fundament przyległego do terenu 
ogrodzenia. 
      Korytarz schronu, którego łączna  długość wynosi 64 metry zbudowany jest z czerownej cegły, aktualnie 
pokrytej białą farbą (     ). Schron przykrywa  warstwa ziemi, która w zależności od ukształtowania terenu waha 
się od 0,5-1,2 m. Prowadzą do niego z powierzchni dwa dwudrożne zejścia główne, w których znajdują się 
należące do rzadkich elementów zachowanego wyposażenia, drewniane poręcze (     ). Korytarz główny przy 
każdym z dwóch zejść rozpoczyna się śluzami (     ) (     ). W jednej z nich znajduje się energetyczna skrzynka 
rozdzielcza z lat 70-tych (     ). Sklepienie obiektu tworzą dwie warstwy żelbetowych płyt o grubości 8,5 cm 
każda (     ), które w miejscach załamania korytarza, wspierają się na poprzecznych wspornikach (     ), 
pozwalających na zmianę ułożenia elementu. Dodatkowymi elementami służącymi do komunikacji pomiędzy 
wnętrzem obiektu, a powierzchnią, są dwa pośrednie 
wejścia /wyjścia ewakuacyjne, znajdujące się w stropach 
dwóch komór (     )(     ), będących przedłużeniami dłuższych odcinków korytarza. Komory te pierwotnie służyły
zgodnie z projektem za toalety, jednak do dzisiaj nie zachowały ceglane przemurowania, tworzące niegdyś ścianki
działowe, jak również brak jest drewnianych drzwi izolujących komory od głównego korytarza (     ). Istniejąca 
instalacja elektryczna jest powojenną pochodzącą z lat 70-tych, wtórnie odrestaurowaną na początku lat 90-tych 
ubiegłego wieku. Na całej długości głównego korytarza, na wysokości 0,42 m znajdują się drewniane kołki 
wmurowane w ścianę (     ), służące niegdyś do mocowania ławek dla chroniącej się ludności. Ewenementem     
w skali obiektów występujących na terenie Inowrocławia, jest wyłożenie podłoża schronu na całej jego długości 
płytkami chodnikowymi (     ). 

      Oceniając stan zachowania obiektu, należy rozpatrzeć go uwzględniając kilka aspektów. Pierwszym  z nich 
będzie ogólny stan zachowania obiektu, który został oceniony na ocenę  dobrą z plusem. Składają się na nią: 
czystość i odmalowane ściany (co jest zasługą trwałego zabezpieczenia obiektu przez miejscowe władze  miasta 
w latach 90-tych ub.wieku), stopień zawilgocenia nie powodujący zbierania się wody na podłożu korytarza, dzięki
czemu wnętrze sprawia wrażenie "suchego". Drugim kryterium podlegającemu ocenie jest wyposażenie socjalne, 
które oceniono na ocenę dostateczną. Wpływ na to miały: zachowane metalowe drzwi odcinające dostęp z 
zewnątrz do obiektu i głównego korytarza (     ), zachowane drzwi wewnętrzne śluzy (     ), skrzynka 
energetyczna wraz z instalacją elektryczną, elementy zewnętrzne schronu w postaci zachowanych 
niekompletnych (i nie wszystkich) odprowadzeń wywietrzników,tzw."kominków".Łączna ocena jaką uzyskał 
obiekt to dobry miunus, w pięciostopniowej skali. 
Schron nr X ul.Zofiówka
Lokalizacja na mapie
STRONA GŁÓWNA
FOTOREPORTAŻ Z OBIEKTU
fot.
Marcin Mościcki
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
fot.
Zdjęcie satelitarne