Początkowo tramwaje kursowały z częstotliwością co 7,5 minuty, wg obowiązującego cennika ( ).
Linia rozpoczynała się dwoma ślepymi torami przed budynkiem dworcowym ( ) i ciągnęła się na trasie:
Bahnhof (Dworzec Kolejowy) Bahnhofstrasse (ul. Dworcowa )- Friedrichstrasse (ul. Fryderykowska,
dzisiejszaKrólowej Jadwigi ) -Markt Platz ( Rynek )- Kleine Friedrichstrasse (ul. Mała Fryderykowska,
dzisiejsza Paderewskiego)- Kastellanstrasse (ul. Kasztelańska)- Posener Strasse (ul. Poznańska). W następnym
roku, 10 sierpnia 1913, przedłużono jej bieg do Strzelnicy znajdującej się na wysokości Kopalni Solno-I przy
ul. Poznańskiej. W ten sposób powstał najdłuższy odcinek torowiska w historii inowrocławskiego
tramwajarstwa liczący 3,5 km. Niestety, nie posłużył on zbyt długo, bo z powodu jego nierentowności oraz
wystąpienia zagrożenia zapadliskami związanymi z działalnością kopalni soli (m.in. największe przy dzisiejszej
ul. Zapadłe, kiedy to 27 listopada 1917 roku wgłąb ziemi zapadł się obszar o powierzchni 2000 m2 ), pod
koniec 1917 roku zamknięto jego część, kończąc tym samym bieg tramwaju na Rynku. Rozebrane w 1924
torowisko z ul. Poznańskiej, posłużyło do rozbudowy linii w kierunku Horst Wessel Strasse ( )(dzisiejszej
ul.Św.Ducha) , a od roku 1933 sięgała do wysokości koszar artyleryjskich 4 Pułku Artylerii Lekkiej (obecnie
Jednostka Wojskowa JW 1641 przy ul. Jacewskiej), dając tym samym linię o długości 3 km. Przetrwała ona w
niezmienionym kształcie do początku lat 60-tych ubiegłego wieku, kiedy to w 1960 roku skasowano ruch na
odcinku linii od Rynku do Placu Wojska Polskiego, pozostawiając tym samym na ostatnie dwa lata
funkcjonowania tramwajów w mieścietrasę z Dworca Kolejowego do Rynku ( ). Dalsze, nieczynne już
wówczas torowisko, przegrodzone było poprzeczną barierką uniemożliwiającą wjazd tramwajów.
Ostatecznie Inowrocław pożegnał tramwaje ze swych ulic w roku 1962, kiedy to 31 grudnia odbył się
ostatni kurs, krótko po obchodach 50-lecia ich istnienia w mieście. Wagony tramwajowe przekazano do
Bydgoszczy, w której to ostatni inowrocławski tramwaj służył do roku 1995 jako wóz techniczny, po
uprzednim przystosowaniu go do wersji "pick-up" . Trzytorowa hala zajezdni została przeznaczona
początkowo na garaże samochodów gospodarczych Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej,
które wówczas zarządzało tramwajami, a po przebudowie służyła autobusom miejskim jako hala naprawcza.
Większość sieci trakcyjnej zdemontowano w 1963 roku. Wiele metalowych słupów, na których zawieszone
były druty poprzeczne sieci trakcyjnej przetrwało do lat siedemdziesiątych.
Dzisiaj oprócz zajezdni ( ), jednym z nielicznych śladów istnienia Miejskiej Kolei Elektrycznej w
Inowrocławiu jest metalowy słup zachowany na jednym z podwórzy przy ul. Św. Ducha ( ) oraz
sporadycznie zachowane charakterystyczne rozetki i odciągi linii trakcyjnej występujące na elewacjach
kamienic ( ), biegnących wzdłuż dawnych tras tramwajowych ( ). Niestety i one ulegają powolnej
systematycznej zagładzie, głównie związanej z odrestaurowywaniem kamienic przez właścicieli. Postępujący
proces rozwoju urbanizacyjnego zmusza do coraz to kolejnych przebudowań, z którymi nierozerwalnie wiąże
się proces niwelowania i destrukcji śladów związanych z przeszłością. Stąd szczególnie godnym uwagi oraz
wartym naśladowania wydarzeniem, stało się sprowadzenie do Inowrocławia ze Szczecina, w dniu 28
października 2005 roku przez teraźniejszy Zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego przy
wsparciu Prezydenta Miasta, jednego wagonu silnikowego typu N ( ), takiego, jaki przemierzał ulicami
miasta w ostatnich latach świetności inowrocławskiego taboru szynowego. Podziwiać go możemy na terenie
zajezdni MPK przy ul. Ks. P. Wawrzyniaka, na specjalnie przygotowanym fragmencie torów, będących dla
niego postumentem na którym spoczął ( ).
Marcin Mościcki (2005)
Stowarzyszenie Historyczno-Turystyczne Bastion dziękuje Prezesowi MPK Sp.z o.o. w Inowrocławiu mgr. inż. Tomaszowi Janickiemu,
Dyr.Techn.inż Mariuszowi Kuszelowi oraz Marcinowi Woźniakowi z inowrocławskiego Muzeum za pomoc i udostępnienie maretiałów
archiwalnych.
Linia rozpoczynała się dwoma ślepymi torami przed budynkiem dworcowym ( ) i ciągnęła się na trasie:
Bahnhof (Dworzec Kolejowy) Bahnhofstrasse (ul. Dworcowa )- Friedrichstrasse (ul. Fryderykowska,
dzisiejszaKrólowej Jadwigi ) -Markt Platz ( Rynek )- Kleine Friedrichstrasse (ul. Mała Fryderykowska,
dzisiejsza Paderewskiego)- Kastellanstrasse (ul. Kasztelańska)- Posener Strasse (ul. Poznańska). W następnym
roku, 10 sierpnia 1913, przedłużono jej bieg do Strzelnicy znajdującej się na wysokości Kopalni Solno-I przy
ul. Poznańskiej. W ten sposób powstał najdłuższy odcinek torowiska w historii inowrocławskiego
tramwajarstwa liczący 3,5 km. Niestety, nie posłużył on zbyt długo, bo z powodu jego nierentowności oraz
wystąpienia zagrożenia zapadliskami związanymi z działalnością kopalni soli (m.in. największe przy dzisiejszej
ul. Zapadłe, kiedy to 27 listopada 1917 roku wgłąb ziemi zapadł się obszar o powierzchni 2000 m2 ), pod
koniec 1917 roku zamknięto jego część, kończąc tym samym bieg tramwaju na Rynku. Rozebrane w 1924
torowisko z ul. Poznańskiej, posłużyło do rozbudowy linii w kierunku Horst Wessel Strasse ( )(dzisiejszej
ul.Św.Ducha) , a od roku 1933 sięgała do wysokości koszar artyleryjskich 4 Pułku Artylerii Lekkiej (obecnie
Jednostka Wojskowa JW 1641 przy ul. Jacewskiej), dając tym samym linię o długości 3 km. Przetrwała ona w
niezmienionym kształcie do początku lat 60-tych ubiegłego wieku, kiedy to w 1960 roku skasowano ruch na
odcinku linii od Rynku do Placu Wojska Polskiego, pozostawiając tym samym na ostatnie dwa lata
funkcjonowania tramwajów w mieścietrasę z Dworca Kolejowego do Rynku ( ). Dalsze, nieczynne już
wówczas torowisko, przegrodzone było poprzeczną barierką uniemożliwiającą wjazd tramwajów.
Ostatecznie Inowrocław pożegnał tramwaje ze swych ulic w roku 1962, kiedy to 31 grudnia odbył się
ostatni kurs, krótko po obchodach 50-lecia ich istnienia w mieście. Wagony tramwajowe przekazano do
Bydgoszczy, w której to ostatni inowrocławski tramwaj służył do roku 1995 jako wóz techniczny, po
uprzednim przystosowaniu go do wersji "pick-up" . Trzytorowa hala zajezdni została przeznaczona
początkowo na garaże samochodów gospodarczych Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej,
które wówczas zarządzało tramwajami, a po przebudowie służyła autobusom miejskim jako hala naprawcza.
Większość sieci trakcyjnej zdemontowano w 1963 roku. Wiele metalowych słupów, na których zawieszone
były druty poprzeczne sieci trakcyjnej przetrwało do lat siedemdziesiątych.
Dzisiaj oprócz zajezdni ( ), jednym z nielicznych śladów istnienia Miejskiej Kolei Elektrycznej w
Inowrocławiu jest metalowy słup zachowany na jednym z podwórzy przy ul. Św. Ducha ( ) oraz
sporadycznie zachowane charakterystyczne rozetki i odciągi linii trakcyjnej występujące na elewacjach
kamienic ( ), biegnących wzdłuż dawnych tras tramwajowych ( ). Niestety i one ulegają powolnej
systematycznej zagładzie, głównie związanej z odrestaurowywaniem kamienic przez właścicieli. Postępujący
proces rozwoju urbanizacyjnego zmusza do coraz to kolejnych przebudowań, z którymi nierozerwalnie wiąże
się proces niwelowania i destrukcji śladów związanych z przeszłością. Stąd szczególnie godnym uwagi oraz
wartym naśladowania wydarzeniem, stało się sprowadzenie do Inowrocławia ze Szczecina, w dniu 28
października 2005 roku przez teraźniejszy Zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego przy
wsparciu Prezydenta Miasta, jednego wagonu silnikowego typu N ( ), takiego, jaki przemierzał ulicami
miasta w ostatnich latach świetności inowrocławskiego taboru szynowego. Podziwiać go możemy na terenie
zajezdni MPK przy ul. Ks. P. Wawrzyniaka, na specjalnie przygotowanym fragmencie torów, będących dla
niego postumentem na którym spoczął ( ).
Marcin Mościcki (2005)
Stowarzyszenie Historyczno-Turystyczne Bastion dziękuje Prezesowi MPK Sp.z o.o. w Inowrocławiu mgr. inż. Tomaszowi Janickiemu,
Dyr.Techn.inż Mariuszowi Kuszelowi oraz Marcinowi Woźniakowi z inowrocławskiego Muzeum za pomoc i udostępnienie maretiałów
archiwalnych.
