RAMIENNIK - termin stosowany niekiedy na określenie prostego odcinka okopu,występującego z elementami flankującymi
(lecz z nimi nie powiązany),lub samodzielnie jako przegroda.
RAWELIN - element zewnętrzny fortyfikacji nowożytnej,usytuowany w fosie przed kurtyną i przeznaczony do jej
obrony;założony na planie trójkąta,składa się z dwóch odcinków czoła zaopatrzonego wałami z przedpiersiem,szyja natomiast
pozostaje otwarta od strony kurtyny.W praktyce fortyfikacyjnej rawelin stanowił w wielu wypadkach dodatkowe umocnienie
wjazdu do twierdzy.
REDAN - w dawnej fortyfikacji polowej odkryte od tyłu dzieło fortyfikacyjne o dwóch czołach stykających się pod kątem
60-120 stopni.Czoła wykonane były w postaci wałów ziemnych osłoniętych fosą.Redany o małych rozmiarach i rozwartym
kącie między czołami nazywano fleszem.Bardzo często wykonywano je z barkami.
REDITA - skazamatowana budowla murowana,niekiedy drewniana stanowiąca rodzaj śródszańca (jako ośrodka obrony)
elementu (np.bastionu) lub dzieła obronnego (w szczególności fortu poligonalnego).Budowla zwykle kilkukondygnacyjna,
założona na planie kolistym lub półkolistym,rzadziej wielobocznym,niekiedy krzyża lub nieregularnym.Często zbliżona w formie
do baszty.
REDUTA - w fortyfikacji nowożytnej niewielkie dzieło polowe,najczęściej zakładane na narysie czworoboku,niekiedy
trapezu,stosowane jako:dzieło zewnętrzne twierdzy;dzieło zabezpieczające roboty oblężnicze.Reduty wyposażano z zasady w
działobitnie.
REFUGIUM - przystosowany do obrony obiekt służacy okolicznej ludności i jej dobytkowi jako schronienie w przypadku
zagrożenia
ROGI - w fortyfikacji nowozytnej dzieło zewnętrzne zwrócone w kierunku przedpola kleszczami lub dwoma półbastionami
połączonymi kurtyną o wydłużonych barkach zewnętrznych,otwarte w kierunku zapola.Rogi mogą występować samodzielnie
(zwane niekiedy fortem rogowym) lub jako dzieło zewnętrzne twierdzy (np.przedmoście),stanowiąc wówczas przedłużoną na
przedpole obronę kurtyny.Rogi występują często w zespole z rawelinem.
ROKADA - droga wojskowa umożliwiająca przegrupowanie wojsk i sprzętu,biegnąca równolegle lub skośnie do linii
umocnień,względnie frontu.
RONDELA - dzieło obronne z okresu przełomu średniowiecza i czasów nowożytnych;rodzaj dużej bastei wyposażonej w
liczne stanowiska ogniowe,silnie wysuniętej na przedpole obwodu obronnego i połączonej z nim szyją.Jako przedbramie,z
reguły wznoszona dla obrony przedpola bramy,stanowi wraz z szyją przedłużony ciąg komunikacyjny silnie kontrolowany i
wyposażony w wiele przeszkód (mosty zwodzone,brony,zapadnie itp.).Rondele występują też jako basteje ziemne ze
stanowiskami ogniowymi umieszczonymi na ich tarasie lub jako dwu- lub więcej kondygnacyjne basteje murowane,ze
stanowiskami ogniowymi rozmieszczonymi na poszczególnych kondygnacjach.
RÓWNIA OGNIOWA - w fortyfikacji nowożytnejlinia łącząca korony:wału i przedwału oraz pochyłośćprzedstoku,
wyznaczjąca jednocześnie jednakowy kąt ich nachylenia w stosunku do linii ogniowej horyzontu lub poziomuterenu.
Zastosowanie równi ogniowej umożliwia prowadzenie bezkolizyjnego ostrzału przedpola twierdzy ogniem bezpośrednim.
RYZALIT - wysunięta przed lico muru część fasady budynku,wykusz.