KAPONIERA - element obronny fortyfikacji nowożytnej w postaci wyodrębnionej,niskiej,skazamatowanej budowli,wyposażonej
w stanowiska bojowe,przeznaczonej do obrony wnętrza fosy,nie przekraczającej ich wysokości.Kaponiera może być pojedyncza lub
podwójna;w zależności od usytuowania:wewnętrzna lub zewnętrzna,czołowa,barkowa i szyjowa.Kaponiera oddziałuje niekiedy
ogniem na zapole(w obiektach szkoły austriackiej) lub na przedpole (w szkole nowopruskiej).

KASZTEL - w fortyfikacji nowożytnej niewielka,samodzielna fortyfikacja polowa.Dawniej terminem tym określano dwór obronny
lub inkastelowany.

KAWALIERA - wieżyczka strażnicza usytuowana na narożniku bastionu,niekiedy na kurtynie pomiędzy bastionami.

KAWERNA - naturalna jaskinia powstała w skałach wapiennych lub kredowych.W czasie I Wojny Światowej,zwłaszcza na
włoskim teatrze działań wojennych,kawerny służyły jako schrony.

KAZAMATA - w fortyfikacji nowożytnej,każde sklepione pomieszczenie forteczne umieszczone ponizej poziomu terenu.Mogą być
jedno lub wielokondygnacyjne oraz wyposażone w działobitnie.Kazamaty łączone były biegnącymi na ich tyłach korytarzem.Odmianą
kazamat były podwalnie-sklepione murowane pomieszczenia usytuowane pod wałem fortecznym.

KLESZCZE - element obronny fortyfikacji utworzony z dwóch ramion stykającychy się pod kątem wklęsłym od strony przedpola
i pozwalający na jego skrzydłową obronę.

KOJEC - dzieło fortyfikacyjne wznoszone w głównych obwarowaniach twierdz i fortów o narysie poligonalnym, z którego
prowadzono ogień skrzydłowy wzdłuż rowu fortecznego (fosy).Budowano go w postaci schronu bojowego (2-4 izbyartyleryjsko
-strzeleckie,pomieszczenie dla załogi i magazyn amunicji) umieszczonego w skarpie lub przeciwskarpie rowu fortecznego,czasami
połączonego z wnętrzem twierdzy lub fortu podziemnym chodnikiem komunikacyjnym (poterną). Lokalizowany był w połowie
długości prostego odcinka rowufortecznego lub na jego załamaniach.Służący do prowadzenia ognia skrzydłowego wzdłuż rowu
fortecznego w dwóch kierunkach nosił nazwę kojca podwójnego (obustronnego),a w jednym kierunku kojca pojedynczego
(jednostronnego).

KOMORA MINOWA - pomieszczenie konczące podkop pod przeznaczony do zniszczenia element obronny atakowanej
fortyfikacji.Odpalenie miny lub wypalenie drewnianej konstrukcji stemplowania komory minowej,powodowało zawał komory,a w
konsekwencji zapadlisko na powierzchni i wyłom w fortyfikacji.

KOPUŁA PANCERNA - stała,nieruchoma pancerna czasza wykonana z płyt stalowych,bądź ze staliwa,służąca zwykle do celów
obserwacyjnych,niekiedy jako stanowisko ogniowe ręcznej broni palnej.Nazwa niekiedy niewłaściwie używana na określenie wieży
pancernej.

KOSZARY - w obrębie twierdzy lub pojedynczych większych fortów,budynek lub zespół budynków przeznaczony na stałe,tj. i w
czasie pokoju,na zakwaterowanie garnizonu twierdzy.

KRATA FORTECZNA - krata żelazna stosowana jako stała przeszkoda mocowana na własnym fundamencie.

KRENELAŻ - urządzenie obronne stanowiące przedpiersie lub zwieńczenie przedpiersia dowolnego elementu obronnego,
a będące ciągiem występujących na przemian zębów (merlony) i wrębów (miedzy).Wręby pełnią w krenelażu funkcję funkcję
otwartej od góry strzelnicy,niekiedy zamykanej zasłonami ruchomymi.Zęby w krenelażu pełnią funkcję tarczy,niekiedy dodatkowo
wyposażonej w strzelnice.

KURTYNA - termin przyjęty dla prostego odcinka ściany fortyfikacyjnej,z reguły bronionej skrzydłowo jednym lub dwoma
elementami obronnymi i bezpośrednio z nimi związanej.Przy szczególnie długich kurtynach wprowadzono dodatkowe elementy
obronne flankujące,np:wykusze,basztki,małe bastiony.Kurtyna wyposażona jest w stanowiska strzeleckie przystosowane do ostrzału
przedpola i podstawy ścian.