DANSKER - zwana również Gdaniskiem,wieża wysunięta na przedpole obwodu obronnego zamku,wzniesiona nad rzeką lub fosą,
służąca jako latryna.Połączona była z zamkiem krytym przejściem mostowymwyposażonym w otwory strzelnicze.

DONJON - obronna,średniowieczna siedziba feudała,o charakterze łączącym cechy wieży mieszkalnej i zamku,
z pełnym programem mieszkalnym i obronnym.Cechą istotnądonjonu jest jego dominacja nad otoczeniem.
W fortyfikacji nowożytnej termin donjonb używany jest niekiedy jako nazwa śródszańca (np.w twierdzy srebrnogórskiej z XVIII w.)

DROGA FORTECZNA - droga bita,przeznaczona do komunikacji wojskowej w obrębie twierdzy pierścieniowej (głównie w
XIX w.) Po stronie wewnetrznej pierścienia fortów biegła droga forteczna obwodowa,zwana również drgogą rokadową, od której
odcinki dróg fortecznych dojazdowych dochodziły do poszczególnych fortów. Dla maskowania ruchów wojsk,drogi forteczne
obsadzano drzewami.

DROGA KRYTA - w fortyfikacji nowożytnej droga na poziomie terenu,obiegająca fosę od strony przedpola,
osłonięta przedstokiem,używana do przemieszczania się wojsk wzdłuż zewnętrznej linii obronnej.
Droga kryta stanowi jednocześnie pierwszą linię obrony,dla którejprzedstok spełnia rolę przedpiersia.

DROGA ROKADOWA - w twierdzy pierścieniowej droga łączącapojedyncze forty rozmieszczone na obwodzieobronnym,
stanowiąca w ten sposób istotny składnik tego rodzaju twierdzy.Biegnąca na zapleczu równolegle do linii obrony  przeznaczona jest do
przemieszczania się wojsk i zaopatrzenia.W razie potrzeby mogła pełnić rolę stanowiska strzeleckiego.

DROGA STRAŻY - w fortyfikacji nowożytnej droga biegnąca przy stopie wału,osłonięta od przedpola przedpiersiem,niekiedy
rozbudowana jako podwale.

DROGA WAŁOWA - w fortyfikacji nowożytnej droga biegnąca wałem,osłonięta od przedpola przedpiersiem.Wykorzystywana
jako stanowisko ogniowe piechoty lub artylerii(wówczas poszerzana jako ława działowa.

DWÓR OBRONNY - niewielka budowla rezydencjonalna o charakterze obronnym.Dwór obronny  wykształcił się z wieży
mieszkalnej  lub zamku,często o nikłym wyposażeniu w elementy i urządzenia obronne,otoczony był dodatkowo fortyfikacjami
zewnętrznymi.

DWURAMIENNIK - w fortyfikacji nowożytnej polowe dzieło obronne lub element fortyfikacji stałej. Założony na narysie trójkąta
z reguły równoramiennego,którego ramiona narożnikiem zwrócone na przedpole, opatrzone są fosą i przedpiersiem.Trzeci bok będący
podstawą trójkąta,zwany szyją,pozostaje bądź otwarty, bądź zamknięty częstokołem lub okopem z bramą.Występuje pojedynczo lub
w formie zwielokrotnionej, tworząc linię obronną dwuramienników,zwaną też linią obronną pilastą lub kleszczową.
W fortyfikacji stałej dwuramiennik występuje w różnych postaciach zewnętrzy,m.in.jako słoniczoło, rawelin lub w zwielokrotnieniu jako
przeciwstraż.

DZIAŁOBITNIA - stanowisko ogniowe dla działa,z pełnym wyposażeniem.Zależnie od rodzaju działobitnie mogą być: polowe lub
stałe, otwarte (np.barbeta) lub zamknięte (w kazamacie krytej stropem lub sklepieniem) oraz pancerne.Do podstawowego
wyposażenia działobitni należą: pomieszczenia na amunicję,strzelnica w przedpiersiu lub tarczy,ława działowa,schron pogotowia (przy
działobitni otwartej),izba działowa ( w działobitni zamkniętej).Zwielokrotnione działobitnie tworzą baterie.