BARBAKAN - budowla obronna budowana przed bramami miejskimi w ufortyfikowanych miastach średniowiecznych.
Budowla ta wznoszona w postaci 1-2 okrągłych baszt wysuniętych poza obręb murów obronnych i połączonych z nimi
krytym korytarzem,miała za zadanie utrudniać podejście i osłonić bramę (zwykle najsłabszy element fortyfikacji miejskiej)

BARBETA - rodzaj pancerza fortyfikacyjnego w postaci wieży bez kopuły do ustawienia nie zakrytego działa,
strzelającego ponad jej osłoną.Barbetą nazywano również pancerny pierścień pod obracalną wieżą działową, chroniący jej
najważniejsze elementy.

BARK - w fortyfikacji dawnej oznacza część boczną dzieła (budowli) fortyfikacyjnego,na przykład bark bastionu,lunety itp.

BASTEJA - budowla fortyfikacyjna wzniesiona na planie podkowy lub półkola,wysunięta przed mury obronne i na ogół
równej z nimi wysokości,otwarta do wnętrza fortyfikacji tzw.szyją.Stosowana była zamiast dawnych baszt,znacznie jednak
od nich niższa i obszerniejsza,pełniła rolę ogniowego stanowiska artylerii.Basteja służyła do prowadzenia ognia skrzydłowego
wzdłuż fosy.Pierwszy typ takiej budowli opracował Albrecht Durer. W okresie późniejszym basteja przekształciła się w
bastion.Basteje nazywano czasami rondelami.

BASTION - ziemny lub murowany (względnie o konstrukcji mieszanej) element fortyfikacji założony na planie pięcioboku,
związany z ciągiem murów lub umocnień tzw.szyją i stykami boków (barków,a wysunięty ku przedpolu dwoma bokami czoła.
Przystosowany do ogniowej obrony przyległych odcinków murów (kurtyn),przedpola i sąsiednich bastionów. Pierwszy
bastion zbudowano w końcu XV wieku.Myśl zbudowania twierdzy o narysie bastionowym podali inżynierowie włoscy :
Castriotto,Maggi i Marchi. W fortyfikacji polskiej bastion nazywano często bulwarami lub beluardami.

BASZTA - element obroinny fortyfikacji srednowiecznej w postaci budowli o formie wysokościowej,
przeznaczony do obrony przedpola oraz obrony skrzydłowej sąsiedniego odcinka obwodu obronnego i nierozłącznie z nim
związany. Typowe wyposażenie baszt stanowiły:strzelnice różnych rodzajów,wykusze nadwieszone,machikuły lub hurdycje
oraz krenelaż. Najniższa podziemna kondygnacja baszty,była zazwyczaj przeznaczona na więzienie.Po rozpowszechnieniu się
broni palnej, baszty były stopniowo zastępowane bastejami i bastionami.

BATERIA - w fortyfikacji nowożytnej dzieło bądź element obronny stanowiące zespół działobitni.Bateria może być
otwarta, gdy poszczególne działobitnie nie posiadają nakrycia,bądź nakryta stropem lub sklepieniem, jeśli umieszczona jest w
kazamatach.W drugiej polowie XIX w zaczęto stosować pojęcie baterii pancernej, będącej zespołem stanowisk ogniowych
artylerii fortecznej,z których działa ustawione były za osłoną z tarcz(płyt)pancernych lub w pancernych wieżach.

BĘBEN - część budowli wzniesiona na planie koła,elipsy lub wieloboku,stanowiąca podstawę kopuły,
względnie części szczytowej i dachu (np.przy basztach) .

BLOKHAUZ - w dawnej fortyfikacji budowla drewniano-ziemna,wznoszona wewnątrz reduty,lunety lub innego polowego
dzieła fortyfikacyjnego. Blokhauz spełniał rolę schronu bojowego i stanowił ostateczny punkt oporu dla obrońców. Obecnie
często terminem tym nieprawidłowo określa się schron bojowy dla broni maszynowej, przystosowany do obrony okrężnej
(właściwy termin to ostróg).

BUNKIER - potoczne określenie przeważnie betonowego schronu bojowego we współczesnym systemie
obronnym.Bunkrem nazywany jest także zbiornik materiałów sypkich (np.piasku,cementu),służący najczęściej do ich
krótkotrwałego przechowywania,wykonywany z żelbetu,blach stalowych lub tworzyw sztucznych.